აუტიზმის სპექტრის აშლილობის (ASD) დიაგნოზი ეფუძნება ხუთ ძირითად კრიტერიუმს. ქვემოთ თითოეული მათგანი დეტალურადაა განხილული კონკრეტული მაგალითებით.
კრიტერიუმი A - სირთულეები კომუნიკაციასა და ინტერაქციაში
- სოციალურ-ემოციური გაზიარების დეფიციტი - ორმხრივი საუბრის შეუძლებლობა; ინტერესებისა და ემოციების გაზიარების სირთულე; სოციალური ინტერაქციის დაწყების ან წარმართვის სირთულეები.
- არავერბალური კომუნიკაციის დეფიციტი - თვალის კონტაქტის, ჟესტების გაგებისა და გამოყენების სირთულეები.
- ურთიერთობების ჩამოყალიბების, შენარჩუნებისა და გაგების დეფიციტი - წარმოსახვით თამაშსა და მეგობრის შეძენაში სირთულეები, თანატოლების მიმართ ინტერესის ნაკლებობა.
კრიტერიუმი B - შეზღუდული და განმეორებადი ქცევები
- სტერეოტიპული, განმეორებადი ქცევები - სათამაშოების რიგში დალაგება ან ობიექტების ტრიალი, ექოლალია (საკუთარი ან სხვისი ფრაზების უმიზნოდ გამეორება) და მარტივი მოტორული სტერეოტიპები (მაგალითად, ხელის თითების განმეორებითი მოძრაობა).
- ერთგვაროვნების/რუტინის მოთხოვნილება - მცირე ცვლილებებზე გაღიზიანებადობა, მისალმების რიტუალები, ერთი და იგივე საკვების მიღება, რუტინის მკაცრად დაცვა.
- ფიქსირებული ინტერესები - ობიექტებზე ძლიერი მიჯაჭვულობა, ძალიან ვიწრო ინტერესები.
- სენსორული რეაქტიულობა - ტკივილის ან ტემპერატურის მიმართ უგრძნობლობა, ხმებსა და ტექსტურებზე უარყოფითი რეაქცია, ობიექტების ხშირი შეხება ან ყნოსვა, სინათლეზე ან მოძრაობაზე მზერის ფიქსაცია.
კრიტერიუმი C - ადრეული გამოვლენა
აღნიშნული სიმპტომები უნდა გამოვლინდეს ადრეული განვითარების პერიოდში.
კრიტერიუმი D - ფუნქციონირების დარღვევა
სიმპტომები იწვევს მნიშვნელოვან დარღვევას სოციალურ, პროფესიულ ან სხვა სფეროებში.
კრიტერიუმი E - გამორიცხვა
აღნიშნული დარღვევები უკეთ არ უნდა აიხსნებოდეს სხვა განვითარების დარღვევებით (მაგალითად, ინტელექტუალური განვითარების დარღვევით).
თუ ბავშვში ამ ნიშნების ერთობლიობას ამჩნევთ, მიმართეთ სპეციალისტს რაც შეიძლება მალე.
იხილეთ მთავარი სტატია: აუტიზმი ბავშვებში: ნიშნები, მიზეზები და რჩევები მშობლებისთვის
